KOMPRESÖRLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

  • 24 Temmuz 2018
  • 36 kez görüntülendi.
KOMPRESÖRLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Kompresör, pnömatik çalışma sistemlerinde kullanılan, dışarıdan aldığı havayı, giriş basıncına göre çok daha yüksek bir şekilde çıkış ucundan veren endüstriyel makinalardır.

Kompesörlerin Kulanım Alanları: Kompresörlerin, günümüzde çok geniş bir kullanım alanı vardır. Diş hekimlerinin kullandıkları pnömatik aletler, hidrafor sistemleri, araç yıkama istasyonlarında kullanılan basınçlı köpük makinaları, pnömatik hava tabancalarının beslemesi vb.

Kompresörleri kullanım alanlarına göre kendi aralarında sınıflandırmak gerekirse, yağlı ve yağsız tip olarak ikiye ayırmak mümkündür. Yağsız kompresörün de bir alt kategorisi olarak sessiz kompresörü sayabiliriz.

KOMPRESÖR TÜRLERİ

kompresör bakımıYağlı Tip Kompresörler: Yağlı tip kompresörler, adından da anlaşılacağı gibi, havayı basınçlı olarak çıkışa ya da deposuna gönderen piston sisteminin, haznede bulunan yağ vasıtası ile yağlanması prensibiyle çalışmaktadır. Bu tip kompresörler, yağsız tip kompresörlere göre çok daha güçlü ve gürültülü çalışan sistemlerdir.

 

Yağsız Tip Kompresörler: Yağsız tip kompresörler, çalışma basınçları daha küçük olduğundan, yağlı tip kompresörlerde olduğu gibi, piston bölümünde herhangi bir yağlamaya ihtiyaç duymazlar. Düşük güçlü olduklarından, küçük tasarım değişiklikleri ile çok daha sessiz bir şekilde çalışabilir hale getirilebilirler. Bu tip kompresörler, hobi amaçlı işlerde, diş hekimlerinin pnömatik aletlerinin çalıştırılmasında ya da seyyar olarak taşınan, oto lastik şişirme işlerinde kullanılacak şekilde dizayn edilmektedirler.

 

Kompresörlerde Emniyet Tertibatları: Bütün kompresörlerde çift emniyet tertibatı bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, genel olarak ismi duruk şalter olarak bilinen, basınçlı kesici anahtar, diğeri ise kompresör emniyet ventilidir. Basınçlı kesici anahtar; kompresörün çalışmasını sağlayan elektrik enerjisinin üzerinden geçirildiği, ayarlanan basınca ulaştığında, içindeki kontaklar vasıtasıyla kompresörün elektriğini keserek çalışmasını durduran anahtardır. Kompresör tankındaki hava belli bir seviyenin altına düştüğünde ise kompresörü yeniden elektrik verip çalışmasını sağlamaktadır. Kompresör emniyet ventili ise, herhangi bir arıza durumunda, basınçlı kesici anahtarın devre dışı kalması halinde, hava tankı içerisinde belli bir basınca ulaşıp, bu basıncı aşmaya başlayan havayı tahliye etmeye yarayan devre elemanıdır. Normal şartlarda, içerisindeki yay sistemi ile otomatik olarak havayı tahliye etse de, üzerinde bulunan pimin çekilmesi ile havayı manuel olarak da tahliye etmek mümkündür.

 

Kompresör Seçimi ve Emniyet Tedbirleri:

  1. Kompresör seçilirken, mutlaka sistemin çalışma basıncına uygun büyüklükte tercih edilmelidir. Sistemin çalışma basıncından daha düşük kapasiteli bir kompresör seçildiğinde, hem randıman alınamayacak hem de kompresör kısa sürede arızalanacaktır.
  2. Kompresörler, direkt olarak çalışma alanı içerisinde bulundurulmamalıdır. Kompresörün çalışması için, nem almayan, toz ve kirden arındırılmış bir oda tahsis edilmelidir.

 

Kompresörlerin Bakımı

Kompresörler yüksek basınçla çalışan makinalar olduklarından dolayı periyodik olarak bakımlarının yapılması, iş ve işçi sağlığı açısından çok büyük önem taşımaktadır. Üreticinin, ürün kataloğunda belirttiği bakımlar haricinde, kompresörlerin her çalışmadan önce, çalışma esnasında ve çalıştırdıktan sonra bakımları da yapılmalıdır.

 

Çalıştırma Öncesi Bakım: Kompresör çalıştırılmadan önce;

  1. Motor yağ seviyesi mutlaka kontrol edilmeli, eksikse tamamlanmalıdır.
  2. Elektrik bağlantıları gözle kontrol edilmelidir.
  3. Kompresör üzerinde ve tesisatında, gevşeyen, deforme olmuş olan, kırılan ya da çatlayan bir parça olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Çalıştırma Esnasında Bakım: Kompresörün ilk çalışmasının ardından;

  1. Motor yağ seviyesinde bir eksilme olup olmadığına bakılmalıdır.
  2. Çalışmanın verdiği sallanma ve sarsıntı ile gevşeyen ya da kopan bir parça olup olmadığı gözlemlenmelidir.
  3. Basınçlı kesici anahtarın, ayarlanan basınca geldiğinde devreyi kesip kesmediği gözlemlenmeli, devreyi kesmiyorsa kompresör derhal durdurulmalıdır. Anahtar arızalı ise, kompresörün elektriği kesilerek yenisi ile değiştirilmelidir.

Çalıştırma Sonrası Bakım: Kompresör çalıştırıldıktan sonra;

  1. Motor yağ seviyesi mutlaka kontrol edilmeli, eksikse tamamlanmalı ve bu eksilmenin nereden kaynaklandığı tespit edilmelidir.
  2. Elektrik bağlantıları gözle kontrol edilmelidir.
  3. Kompresör üzerinde ve tesisatında, gevşeyen, deforme olmuş olan, kırılan ya da çatlayan bir parça olup olmadığı kontrol edilmelidir.

 

Kompresör üzerinde yapılacak herhangi bir tadilat-tamirat işleminden önce kompresörün elektriği mutlaka kesilmesi ve hava tankı boşaltılmalıdır. Bu iki işlem yapılmadan, kompresör üzerinde tamirat-tadilat yapılmamalıdır.

 

Ayrıca, ayda bir defa, özellikle havası nemli olan yerleşim yerlerinde, kompresör içerisindeki tüm hava boşaltıldıktan sonra, kompresör altındaki tapa sökülerek, tank içerisinde birikmiş olan su varsa boşaltılmalıdır. Biriken su belirli aralıklarla boşaltılmazsa, hem sisteme hava ile birlikte su gidecektir, hem de tank içerisinde biriken bu su, zamanla tankın çürümesine neden olacaktır. Bazı kompresörlerde, çıkış vanasının bulunduğu yerde partikül ve nem tutucu filtre bulunmaktadır. Bu tip sistemlerde, tank altında bulunan tapayı sökmeden, partikül tutucu filtre kabının altındaki pimi çekmek ya da pime bastırmak sureti ile, burada biriken partikül ya da nem buradan tahliye edilebilir.

 

Tüm bunlara ek olarak, kompresör tanklarının, her sene basınç testine tabi tutulmaları gerekmektedir. İkamet edilen ilin Makine Mühendisleri Odasına kayıtlı firmalar tarafından yapılacak bu basınç testlerinde, kompresörlerin emniyet tertibatları da kontrol edilmektedir. İş ve işçi güvenliği açısından, kontrol esnasında belirtilen aksaklıkların süratle giderilmesi ve bu aksaklıklar giderilmeden sistemin çalıştırılmaması gerekmektedir.


ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ