Antropometri

Abdullah ALAS

Yazarın şu ana kadar yazılmış 269 makalesi bulunuyor.
  • 19 Temmuz 2018
  • 142 kez görüntülendi.

antropometri nedirAntropometri, Yunanca anthropo (insan) ve metrikos (ölçme) sözcüklerinden türetilen, insan vücudunun boyutları ile ilgilenen bir bilim dalıdır. İnsanın fiziksel ölçüleri ile iş yapabilme yeteneği arasındaki bu bağ ilk olarak 18’inci yüzyılın ortalarında yapılan çalışmalarla ortaya çıkmıştır. Yüksek verimliliğin az eforla elde edilmesini amaçlayan antropometri, insan vücudunun ölçülerinden elde edilen sonuçlarla, eşya boyutlarının oluşturulmasında kullanılır.

Antropometri dalı altında yapılan ölçümler sıradan ölçümler olmayıp, hayatımızdaki pek çok şeye ışık tutan birer unsurdur. Ergonominin alt dallarından birisi olan antropometri, kendi içinde de pek çok alt dala ayrılmaktadır. Bunlara birkaç örnek vermek gerekirse, ölçüm yapılacak insanın ölü ya da diri olması birer ayrı alt başlıktır. Ayrıca insanın bedeni üzerinde yapılan ölçümler, saç, göz ve ten rengi betimlemeleri, baş iskeletinin ölçümlemeleri, baş dışındaki iskelet yapısının ölçümlenmesi gibi pek çok alt başlığı bünyesinde bulunduran bir bilim dalıdır antropometri.

Yukarıda da bahsedildiği üzere, ergonominin alt dalı olması nedeni ile pek çok kez ergonomi ile karıştırılmaktadır. Öyle ki, ergonomi diye adlandırılan şey aslında antropometrinin kendisidir. Ergonomi, kullanılan ürün, makine ya da cihazın gerekli koşulları sağlama düzeyi iken (aydınlatma, ısıtma, soğutma, psikolojik vb.) bir sandalyeye oturduğunuzda, o sandalyenin boynunuzu tutması, omurganızın şeklinde dizayn edilerek omurganızı sarması, bel boşluğunu doldurması gibi unsurlar ise antropometridir. Yani ergonomik yerine antropometrik tabirinin kullanılması daha doğru olacaktır.

Antropometri Nerelerde Kullanılır?

Yukarıda bahsi geçen bilgilerden yola çıkarak, antropometriyi sadece ergonomi ile sınırlandırmak yanlış olacaktır. İnsanların kilosu, vücut ebatları, vücut kitle endeksi gibi pek çok unsur da bu başlık altında yer almaktadır. Duvarda bulunan elektrik anahtarından, masanın çekmecesinin bulunacağı yüksekliğe, fiziksel bir rahatsızlığınızın tedavi edilmesinde, yönlendirileceğiniz spor dalına kadar hemen hemen hayatın tamamında antropometri vardır.

Antropometri tüm bu alanlarda var olmasına rağmen, aşağıda sunulan başlıklar daha yaygın olarak kullanılmaktadır.

Ev eşyasının dizaynı: Bir üretici, bir ev eşyasını tasarlarken, kişinin rahatını sağlayacak şekilde dizayn etmektedir. Koltuğun sırt yüksekliği, buzdolabının kapak kulpunun konumlandırılacağı yer ya da mutfak tezgahının yüksekliği örnek olarak sayılabilir.

Askeri teçhizatların dizaynı: Askerlerin kullanacakları teçhizatlar, bot, miğfer, yelek, kıyafet, silah, silah taşıma kılıfları, sırt çantaları vb. yine bu ölçümlerden yola çıkılarak dizayn edilmektedir. Askerlik ya da polislik mesleklerine girişte, belli boy ve kilo standartlarının bulunması bunun en temel nedenidir.

Tekstil ürünlerinin üretimi: Toplu olarak üretimi yapılan tekstil ürünlerinde, nüfusun çoğunluğunun genel ölçü birimleri kullanılarak üretim yapılır. Örneğin Türkiye için Small, Medium ve Large beden ürünler daha çok üretilirken, X Large ve XX Large ürünler çok daha az üretilmektedir.

Endüstriyel cihazların dizaynı: Bir fabrikada çalışan işçinin kullanacağı cihazın butonun konulacağı yükseklik ve yeri, makine tezgahının en kolay ve randımanlı şekilde kullanılmasının dizayn edilmesi gibi unsurlar bu başlık altında yer almaktadır.

Antropometri Metodları

Antropometri metodları iki başlık altında incelenmektedir. Statik Antropometri ve Dinamik Antropometri.

Statik Antropometri: Statik antropometri, insanın statik yani durağan haldeyken alınan ölçümlerinden elde edilen verilerdir. Örneğin otururken ölçülen boy, ayaktayken ölçülen boy, dirseğin yere olan mesafesi, diz mesafesi gibi ölçüm sonuçlarıdır. Statik antropometri ölçümleri, iş yerlerinde kullanılan masadan sandalyeye, konsoldan dolaba, askeri amaçla kullanılacak olan miğferden kaska, yelekten eldivene kadar pek çok ürünün tasarlanmasında rol oynamaktadır.

Dinamik antropometri: Dinamik antropometri, insanlardan, hareket halindeyken alınan ölçümlerden elde edilmektedir. İnsanların genellikle iş yerlerinde gerçekleştirecekleri uzanma, eğilme, dönme ve kaldırma gibi hareketlerin ergonomik açıdan değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.


YAZARIN SON YAZILARI
Risk Değerlendirme Nedir - 29 Temmuz 2018
Antropometri - 19 Temmuz 2018
OSGB Nedir - 1 Temmuz 2018
İşyerinde Aydınlatma - 1 Temmuz 2018
Exproof Ekipman Nedir - 29 Haziran 2018
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ